ปั้นจั่น (Crane) เป็นเครื่องจักรที่ใช้สำหรับยกและเคลื่อนย้ายวัสดุหรือสิ่งของที่มีน้ำหนักมาก โดยพบได้ในโรงงานอุตสาหกรรม งานก่อสร้าง คลังสินค้า และพื้นที่ปฏิบัติงานต่าง ๆ ปั้นจั่นช่วยลดแรงงานคน เพิ่มความสะดวกในการเคลื่อนย้าย และทำให้งานยกวัสดุขนาดใหญ่สามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ปั้นจั่นมีหลายประเภท เช่น ปั้นจั่นเหนือศีรษะ (Overhead Crane) ปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่ (Mobile Crane) ปั้นจั่นหอสูง (Tower Crane) และปั้นจั่นแขนยื่น (Jib Crane) ซึ่งแต่ละประเภทได้รับการออกแบบให้เหมาะกับลักษณะงานและสภาพพื้นที่แตกต่างกัน การเลือกใช้งานจึงควรพิจารณาจากน้ำหนักของสิ่งของ ความสูงในการยก ระยะการยก พื้นที่ปฏิบัติงาน และความถี่ในการใช้งาน
การใช้งานปั้นจั่นอย่างปลอดภัยควรเริ่มตั้งแต่การตรวจสอบสภาพเครื่องจักรและอุปกรณ์ประกอบก่อนใช้งาน เช่น ลวดสลิง โซ่ ตะขอ รอก ระบบเบรก ระบบควบคุม และอุปกรณ์จำกัดน้ำหนัก รวมถึงต้องไม่ยกน้ำหนักเกินพิกัดที่ผู้ผลิตกำหนด และควรจัดให้ผู้ปฏิบัติงานมีความรู้และทักษะในการใช้งานอย่างถูกต้อง
