มาตรฐานรอกยกของที่โรงงานควรรู้

รอกยกของ (Hoist) คืออุปกรณ์สำหรับยกและลดระดับวัสดุหรือสินค้า โดยอาศัยระบบโซ่หรือลวดสลิงร่วมกับมอเตอร์ไฟฟ้าหรือแรงดึงจากผู้ใช้งาน เพื่อช่วยให้สามารถยกของที่มีน้ำหนักมากได้อย่างปลอดภัยและแม่นยำ

รอกสามารถติดตั้งร่วมกับคานเดี่ยว (Monorail), เครนเหนือศีรษะ (Overhead Crane), เครนสนาม หรือโครงสร้างเหล็กต่าง ๆ เพื่อรองรับการเคลื่อนย้ายวัสดุในพื้นที่ทำงาน

1. พิกัดการยก (Safe Working Load : SWL)

รอกทุกตัวต้องมีการระบุ พิกัดการยกสูงสุด (SWL) หรือ Working Load Limit (WLL) ไว้อย่างชัดเจน

ผู้ใช้งานต้องไม่ยกน้ำหนักเกินกว่าค่าที่ผู้ผลิตกำหนด เพราะอาจทำให้โซ่ ลวดสลิง หรือโครงสร้างของรอกเสียหาย และเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ

2. ป้ายข้อมูลประจำเครื่อง (Nameplate)

รอกควรมีป้ายข้อมูลที่อ่านได้ชัดเจน โดยระบุข้อมูลสำคัญ เช่น

  • รุ่นและหมายเลขเครื่อง
  • ผู้ผลิต
  • พิกัดรับน้ำหนัก
  • แรงดันไฟฟ้า (กรณีรอกไฟฟ้า)
  • ปีที่ผลิต
  • ความเร็วในการยก

3. การตรวจสอบก่อนใช้งาน

ก่อนเริ่มงานทุกวัน ผู้ปฏิบัติงานควรตรวจสอบรอกเบื้องต้น ได้แก่

  • โซ่หรือลวดสลิงไม่มีรอยขาด บิดงอ หรือสึกหรอ
  • ตะขอไม่บิดงอหรือแตกร้าว
  • สลักนิรภัยของตะขออยู่ในสภาพสมบูรณ์
  • ระบบเบรกทำงานได้ปกติ
  • ปุ่มควบคุมและปุ่มหยุดฉุกเฉินใช้งานได้
  • ไม่มีเสียงผิดปกติระหว่างทดลองเดินเครื่อง